راهنمای کامل بیماری کبد چرب | از پیشگیری تا درمان
کبد چرب (Fatty liver) یا استئاتوز واژه کلی برای اشاره به جمع شدن چربی در کبد است. وجود چربی در کبد، طبیعی میباشد، اما اگر این میزان از چربی بیشتر از ۵ تا ۱۰ درصد وزن کل کبد شود، فرد به بیماری کبد چرب دچار شده است. کبد چرب یک بیماری درمان پذیر است. در حال حاضر ۳۰ تا ۴۰درصد بیمارانی که به متخصصان مراجعه می کنند به نحوی کبد چرب در آن ها دیده می شود.
در این مقاله، با راهنمای کامل بیماری کبد چرب آشنا خواهید شد.
آنچه در ادامه می خوانید
کبد چه کارهایی انجام میدهد؟
کبد یکی از مهم ترین اعضای حیاتی بدن است که دارای حداقل شش هزار عملکرد شناخته شده حیاتی و دهها هزار کار و وظیفه ناشناخته و پیچیده می باشد.
وظایف مختلفی مانند ذخیره مواد قندی و گلیکوژن، تصفیه خون و تولید برخی آنزیم ها، زیبایی و شادابی پوست ومو ، افزایش انرژی و توان جسمی ، تنظیم و تعدیل چربی و غلظت خون ، فیلتراسیون سموم بدن ،ترشح و تعادل هورمون های بدن و خونسازی ، هضم و جذب غذا را بر عهده دارد که انجام کلیه این کارها برای ادامه حیات ضروری است.
انواع بیماری کبد چرب
بیماری کبد چرب غیر الکلی
این بیماری زمانی رخ میدهد، که کبد در شکستن چربی ها دچار مشکل میشود و با جمع شدن چربی در بافتهای کبد، فرد دچار کبد چرب میگردد. این بیماری با مصرف الکل مرتبط نبوده و زمانی مشخص میشود که ۱۰ درصد و یا بیشتر وزن کبد حاوی چربی باشد.
بیماری کبد چرب الکلی
کبد چرب الکلی: این بیماری جزء اولین مرحلههای بیماری های کبدی مربوط به الکل است. کبد با مصرف زیاد الکل صدمه دیده و قادر به شکستن چربی ها نیست. اگر فرد از مصرف الکل خودداری نماید، این نوع کبدچرب کم کم درمان میگردد، اما در صورت ادامه به مصرف الکل فرد ممکن است دچار سیروز کبدی گردد.
بیماری کبد چرب بارداری
هرچند این نوع از کبد چرب خیلی نادر بوده، با این حال جمع شدن چربی در هنگام بارداری میتواند خطراتی جدی هم برای مادر و هم برای جنین داشته باشد.
این بیماری میتواند باعث نارسایی کبدی، نارسایی کلیه، عفونت شدید و یا خونریزی شود.
هرچند دلیل این بیماری کاملا شناخته نشده اما دانشمندان معتقدند این بیماری با هورمون های این دوران در ارتباط است.
علایم این بیماری در سه ماه سوم رخ داده و شامل حالت تهوع، استفراغ، درد در قسمت بالایی سمت راست شکم، زردی و کسالت عمومی است.
اکثر خانم ها، پس از زایمان شروع به بهبود مینمایند.
چرا کبد چرب می شود؟
یکی از شایع ترین دلایل ابتلا به کبد چرب اعتیاد به الکل میباشد.
موارد زیر میتواند باعث افزایش خطر ابتلا به کبد چرب شوند، این عوامل شامل: کاهش وزن سریع، سوء تغذیه و لاغری شدید، چاقی به ویژه چاقی شکمی، دیابت، مقاومت به انسولین، اختلال چربی خون، مصرف داروهایی همچون آسپرین، داروهای استروئیدی، تاموکسیفن و تتراسیکلین، بارداری، مسمومیت، ویروس ها (ویروس هپاتیت A و سایر ویروس ها) سندرم تخمدان پلی کیستیک، کم کاری تیروئید (hypothyroidism)، جراحی بای پس معده
مراحل پیشرفت بیماری کبد چرب
سیر بیماری کبد چرب به این گونه است:
NAFL یا کبد چرب ساده : ابتدا چربی اضافی در کبد انباشته میشود، اما التهاب یا آسیب سلولی وجود ندارد.
NASH یا استئاتوهپاتیت : علاوه بر تجمع چربی، التهاب و آسیب به سلولهای کبدی نیز وجود دارد.
فیبروز کبدی : در این مرحله، التهاب مداوم باعث ایجاد بافت زخم در کبد میشود. بافت زخم کبد را سفتتر میکند، اما هنوز عملکرد کبد به طور قابل توجهی مختل نشده است.
سیروز : آسیبهای گسترده به کبد منجر به سیروز میشود که به معنی جایگزینی بخش عمدهای از بافت کبد با بافت زخم است. عملکرد کبد به شدت کاهش مییابد و میتواند به نارسایی کبد منجر شود.
سرطان کبد : در برخی موارد، سیروز میتواند منجر به ایجاد سرطان کبد شود.
علائم و نشانه های بیماری کبد چرب
کبد بزرگترین غده بدن است که همین بزرگی و ظرفیت بالای آن باعث می شود که آسیب کبدی دیر ظاهر شود.متاسفانه دیرظاهر شدن این بیماری سبب می شود که نتوان اقدامات موثری برای درمان آن انجام داد
کبد چرب معمولا یک بیماری خاموش است و بخصوص در مراحل اولیه نشانهای ندارد. زمانیکه بیماری پیشرفت کند، میتواند باعث علایم مبهمی همچون خستگی، کاهش وزن و یا کاهش اشتها، ضعف، تهوع، گیجی، مشکل در تصمیم گیری و یا تمرکز شود.
سایر نشانه هایی که ممکن است احساس شود شامل درد در مرکز و یا سمت راست قسمت بالایی شکم، بزرگ شدن کبد می باشد.
در صورتیکه فرد دچار سیروز کبدی شود، این علایم ممکن است رخ دهد : احتباس مایعات، کاهش ماهیچه ها، خونریزی داخلی، زردی پوست و چشم ها، نارسایی کبدی
نحوه تشخیص بیماری کبد چرب
آزمایش ها و تست هایی که برای مشخص کردن ابتلا به کبد چرب استفاده میشوند:
آزمایش خون: که شامل تست عملکرد آنزیم های کبدی میشود.
تصویر برداری: که از طریق روش های مختلف همچون CT اسکن و اولتراسوند و یا ام آر ای (MRI) انجام میشود.
آزمایش بافت های کبدی: که با یک سوزن کوچک بخش کوچکی از کبد برای انجام آزمایش تشخیص ابتلا به کبد چرب برداشته میشود.
بهترین روش درمان بیماری کبد چرب
سازمان غذا و داروی آمریکا تا کنون هیچ گونه غذا یا دارویی را برای درمان قطعی تایید نکرده است، اما اصلاح شیوه زندگی از طریق رژیم غذایی و ورزش اثرات سودمند خود را در درمان کبد چرب نشان داده است.
به همین دلیل مداخله درشیوه زندگی (تغییر در رژیم غذایی و افزایش فعالیت بدنی)، اولین خط درمانی در کبد چرب غیر الکلی محسوب می شود.
برای درمان کبد چرب میبایست سایر مشکلات از جمله دیابت و یا کلسترول درمان گردد.
درمان های معمول این بیماری شامل: ترک مصرف الکل، کنترل کلسترول و قند خون، کاهش وزن، مصرف خودسرانه دارومیباشد.
پیشگیری از ابتلا به بیماری کبد چرب
برای کاهش خطر ابتلا به کبد چرب رعایت موارد زیر موثر میباشند.
رژیم غذایی سالم: یک رژیم غذایی سالم حاوی میوه، سبزیجات، غلات کامل و چربی های سالم میتواند خطر ابتلا به کبد چرب را کاهش دهد.
حفظ وزن نرمال و تناسب اندام: اگر شما چاق هستید و یا اضافه وزن دارید کاهش وزن به پیشگیری از این بیماری کمک مینماید.
ورزش و تمرین: ورزش در بیشتر روز های هفته کمک کننده است. البته اگر مدتهاست ورزش نکردهاید، پیش از ورزش با پزشک مشورت نمایید.
ترک مصرف الکل: در صورتیکه شما مشروبات الکلی مصرف میکنید، ترک مصرف الکل میتواند از ابتلا به کبد چرب الکلی جلوگیری نماید.
غذاهای مضر برای بیماری کبد چرب
غذاهای سرخ کردنی، چربی گوشت و پوست مرغ، قندهای ساده مانند شکر و مربا و عسل، تنقلات شیرین، نوشابه و دلستر، لبنیات پرچرب و خامه و کره و سرشیر، کنسروها، روغن جامد
غذاهای مفید برای بیماری کبد چرب
سیر و پیاز : حاوی آلیسین(یک نوع آنتی اکسیدان) است که برای سم زدایی بهتر و موثرتر کبد لازم است. سیر به کبد کمک می کند تا بدن را از آلودگی جیوه، بعضی مواد افزودنی موجود در غذاها پاک کند.
انواع کلم: دارای خاصیت سم زدایی قوی برای کبد هستند. این سبزیجات دارای موادی هستند که بعضی سموم را در بدن خنثی می کنند؛ مثل نیتروزامین های موجود در دود سیگار ، و
افالتوکسین موجود در بادام زمینی. همچنین کلم دارای موادی به نام «گلوکوزینوالت» است که باعث می شود کبد آنزیم هایی را تولید کند که برای فرآیند سم زدایی لازم است.
چغندر: تصفیه ی خون را تقویت می کند و فلزات سنگین را در بدن جذب می کند.
سیب دارای پکتین است که می تواند به فلزات سنگین موجود در بدن متصل شود(به خصوص در روده بزرگ) و باعث دفع آن ها از بدن شود. این کار بار کبدی را کاهش و ظرفیت سم زدایی آن را افزایش می دهد.
آرتیشو(کنگر فرنگی) : تولید صفرا را افزایش می دهد. یکی از کارهای صفرا کمک به دفع سموم از بدن است.
سبزیجات برگی شکل تند مانند کاسنی تلخ و اندیوو : ترشح و جریان صفرا را در داخل کبد افزایش می دهد
چای سبز: از تجمع و رسوب چربی ها در اطراف کبد پیشگیری می کند.
خار مریم: حاوی ترکیبی به نام سیلیمارین است که میزان جذب LDL و تریگلیسیرید را کاهش می دهد و به بهبود کبد چرب کمک می کند.
زنجبیل : باعث کاهش جذب چربی در خون و اندام های داخلی بدن شده و میزان متابولیسم را افزایش می دهد.
سویا : جایگزین کردن سویا به جای گوشت قرمز می تواند تاثیر زایدی بر کاهش جذب چربی و تریگلیسیرید در بافت کبد داشته باشد.
آبلیمو: سرشار از ویتامین ث و به عنوان یک آنتی اکسیدان می تواند نقش موثری در پیشگیری و درمان کبد چرب داشته باشد.
زردچوبه: باعث افزایش مقاومت کبد و کاهش ذخیره ذرات چربی در آن می شود
جهت دریافت رژیم غذایی آنلاین فرنوت اطلاعات زیر را تکمیل کنید
مقالات مشابه

۱۰ مشکلی که با کمبود ویتامین دی در بدن اتفاق می افتد
بررسی کامل عوامل خطر آلزایمر: آیا جنسیت و دیگر عوامل نقش دارند؟

مراحل پیشرفت بیماری آلزایمر

بهترین رژیم غذایی پیشگیری از آلزایمر


نشانه های اولیه آلزایمر: ۱۰ علامتی که نباید نادیده بگیرید

شش راهکار موثر برای پیشگیری از ابتلا به بیماری آلزایمر


مقالات

نشانه های اولیه آلزایمر: ۱۰ علامتی که نباید نادیده بگیرید

شش راهکار موثر برای پیشگیری از ابتلا به بیماری آلزایمر


